“`html
Para Politikası
Para Akışları: TCMB Rezervlerinde Artış ve Yabancı Yatırımcıların Artan İlgisi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) rezervleri, yabancı yatırımcıların ilgisi doğrultusunda önemli bir artış sergilemektedir.
Rezervlerdeki Haftalık Trendler: Swap Hariç Net Rezervler 4.2 Milyar Dolar Düşüş Gösterdi
6 Şubat tarihi itibarıyla TCMB’nin swap dahil olmaksızın net rezervleri 4.2 milyar dolar gibi bir azalma kaydetmiştir. Fakat, altın fiyatlarının etkisi dışında bakıldığında yaklaşık 1 milyar dolarlık bir artış yaşanmıştır. Aynı süre zarfında, yabancı yatırımcıların Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) yönünde 256 milyon dolarlık alım yaptığı, döviz mevduat hesaplarında ise 114 milyon dolarlık sınırlı bir kayıp yaşandığı gözlemlenmiştir. TCMB’nin analitik bilançosuna göre 11 Şubat itibarıyla rezervlerde toparlanma sinyalleri belirginleşmeye başlamaktadır.
Rezervlerin Haftalık Durumu
6 Şubat haftasında gözlemlenen veriler:
- Brüt rezervler: 218.2 milyar dolardan 207.5 milyar dolara geriledi (-10.7 milyar $)
- Net rezervler: 93.3 milyar dolardan 91.3 milyar dolara düştü (-2 milyar $)
- Swap hariç net rezervler: 4.2 milyar $ azalarak 77.9 milyar $ oldu
Altın fiyatlarındaki artışın rezervler üzerinde yaklaşık 5.5 milyar dolarlık olumlu bir etki1 milyar dolarlık bir artış meydana gelmiştir.
11 Şubat İtibarıyla Gelişmeler
TCMB analitik bilanço verilerine göre, 11 Şubat itibarıyla (haftanın ilk üç günü için):
- Brüt rezervlerde: 7.4 milyar $ artış yaşandı
- Net rezervlerde: 6.2 milyar $ artış yaşandı
- Swap hariç net rezervlerde: 4.9 milyar $ artış kaydedildi
Bu süreçte altın fiyatlarından gelen katkı 5.5 milyar $ seviyesinde gerçekleşmiştir. Altın etkisi hariç swap hariç rezervlerde ise yaklaşık 0.6 milyar $’lık hafif bir azalma meydana gelmiştir.
Yılbaşından bu yana:
- Brüt rezerv artışı: 25.8 milyar $
- Swap hariç net rezerv artışı: 20.4 milyar $
Bu artışın yaklaşık 19.6 milyar doları, altın fiyatlarındaki artıştan
Döviz Mevduatları ve KKM Durumu
DTH’larda Sınırlı Düşüşler
Parite etkisinden arındırılmış verilere göre:
- Bireysel yatırımcılar: 522 milyon $ satış yaptı.
- Kurumsal yatırımcılar: 408 milyon $ alım gerçekleştirdi.
- Toplam: 114 milyon $ azalma kaydedildi.
2025 başından bu yana ise döviz mevduatlarında toplam 25.1 milyar $ artış
KKM’deki Çözülme Süreci
Kur korumalı mevduat (KKM) hesaplarında:
- Ağustos 2023’te zirveye ulaştıktan sonra çözülme: 3.4 trilyon TL (136.9 milyar $) seviyesini aşmıştır.
- Gerçek kişilere yönelik yenileme ve yeni hesap açılışlarının durdurulması ile sistemde sınırlı bakiye kalmıştır.
DTH + KKM’nin toplam mevduattaki payı:
- Ağustos 2023’te: %68.4
- 6 Şubat haftasında: %41.4
Merkez Bankası sunumu, piyasaları hareketlendirerek BIST 100’ün tarihindeki ilk 14 Bin puan seviyesini aşmasına yol açtı.
TL Mevduat ve Kredi Durumu
- TL mevduatlar: Haftalık 178 milyar TL azalarak 16.1 trilyon TL’ye geriledi.
- Yabancı para krediler: Haftalık 0.4 milyar $ düştü.
Mart 2024 sonundan bu yana yabancı para kredileri %51 oranında artış göstererek 203.7 milyar $ seviyesine ulaştı.
13 haftalık yıllıklandırılmış kredi büyümesi:
- Ticari krediler: %27.3 → %29.8
- Tüketici kredileri: %50.3 → %51.6
Yabancı Yatırımcıların Hareketleri
6 Şubat haftasında yabancı yatırımcılar:
- DİBS: 256 milyon $ alım gerçekleştirdi.
- Hisse senedi: 134 milyon $ değerinde alım yaptı.
- Hazine eurobond: 52 milyon $ alım oldu.
Yabancı girişlerin özellikle hisse senedi piyasasında süreklilik arz etmesi dikkat çekmektedir.
Fonlar ve Dolarizasyon Süreci
- Para Piyasası Fonları (PPF): 9 milyar TL azalarak 1.54 trilyon TL’ye geriledi.
- Serbest Şemsiye Fon altındaki PPF: 49 milyar TL artışla 1.2 trilyon TL’ye yükseldi.
- Döviz fonları: 1.5 milyar $ azalarak 79.5 milyar $’a geriledi.
Karşılaştırmalara göre:
- 2024 başı: 25 milyar $
- 2025 başı: 50 milyar $
Yatırım fonları dahil hesaplanan dolarizasyon oranı %44’ten %43.8’e gerilemiştir. Bu oran, 2023 ortalarında %70 seviyesindeydi.
Genel Değerlendirme
Rezervlerde haftalık kıyaslamalar yapıldığında düşüşler gözlemlense de, altın fiyatları hariç tutulduğunda belirgin bir iyileşme gözlemlenmektedir. Yıl başından itibaren rezerv artışının büyük bölümünün altın fiyatlarındaki yükselişten kaynaklanması, rezerv bileşiminin önemini arttırmaktadır. Yabancı yatırımlardaki devamlılık ve dolarizasyon oranındaki azalma, finansal istikrar adına olumlu göstergeler olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca, kredi artışındaki hızlanmanın para politikalarının titizlikle izlenmesini gerektirdiği aşikardır.
“`
